Birçok ÅŸizofreni hastası, ailenin hastalığı kabullenmemesi veya tam bilgi sahibi olmaması sebebiyle iyileÅŸme içintek başına mücadele veriyor. Ailesinden destek gören hastaların iyileÅŸme süreci diÄŸerlerine göre dahakısa sürüyor. Sürekli itham etmek ve aile içinde stres oluÅŸturmak hastaları olumsuz etkiliyor.

Åžizofreni alevlenme ve yatışma dönemleriyle kendisini gösteren, uzun süren bir ruhsal bozukluktur. Duygu ve düÅŸünceleri, istek ve enerjiyi, inançları, davranışları olumsuz ÅŸekilde etkiler. Halüsinasyonlar (gerçekte olmayan ÅŸeyleri algılama), varsanı (baÅŸkalarının inanmadığı duygu ve düÅŸüncelere sahip olma), içe kapanma bilhassa alevlenme döneminde (hastalığın arttığı dönemde) yoÄŸun olarak görülür. Åžizofrenide, tedavi sonrası bir kısım hastalarda tamamen iyileÅŸme görülürken bir kısmında da belirtiler kontrol altında tutulduÄŸunda çok daha hafif seyretmekte, hastanede yatış süresi de giderek azalmaktadır. Aile desteÄŸi diÄŸer hastalıklarda da önemli olmakla birlikte ÅŸizofrenide çok daha önemlidir. Hastanın verimliliÄŸinde azalma ve öz bakımını saÄŸlamada zorluk çekmesi aileye ihtiyacını artırmakta ve ailesinin bu süreçte verdiÄŸi destek ise iyileÅŸmeyi hızlandırmaktadır.

HastanIn tepkÄ°sÄ° aÄ°leyÄ° DESTEK VERMEKTEN uzaklaÅŸtIrabÄ°lÄ°r

Hastalık kaynaklı olarak hasta, ailesine karşı tavır alabilir. Ailenin iÅŸlerine karışmasını istemeyebilir, ilgiyi reddedebilir. Sanrıların, halüsinasyonların bir kısmı aile hakkında olabilir. Bununla beraber kabullenici, suçlamayan, sevecen bir iletiÅŸimle ve tedavinin devam etmesiyle genellikle hastayla iletiÅŸim düzelir. Åžizofrenide zekâ etkilenmediÄŸi ve genelde birçok konuda gayet normal davrandıkları için ailelerin hastalığı kabullenmesi zaman almaktadır. Yine ailenin kendisini suçlaması veya suçlanacağı endiÅŸesi de tedavi ekibiyle iÅŸbirliÄŸini azaltmaktadır. Hâlbuki hastalıkta tetikleyici nedenler etkili olsa da biyolojik yatkınlık önemli yer tutar.

Şizofreni hastasının ailesi nelere dikkat etmeli?

Ä°laçlar aksatIlmamalI: Duygu, düÅŸünce ve davranışların düzenlenmesinde önemli olan dopamin, seretonin, noradrenalin gibi maddelerin salınımı ve iÅŸlevlerindeki bozulmaların düzeltilmesine yönelik ilaç tedavileri yüz güldürüyor. Birçok hasta bilhassa alevlenme döneminde ilacını düzenli almıyor. Ä°laç takibini aile üyelerinden birinin yapması, tedavinin aksaması ihtimalini azaltır.

Uyku düzenÄ°ne dÄ°kkat edÄ°n: Hasta tedavi süresince günlük programını iyi ayarlayıp yeteri kadar uyumaya özen göstermeli ve bunun sorumluluÄŸunu üstlenmelidir. BaÅŸlangıçta hastanın ne aşırı ne de çok az uyumaması için uygun ortamın doÄŸal olarak saÄŸlanması konusunda destek olun. Yatak odasının rahat uyuyacağı ÅŸekilde hazırlanması, rahatlatıcı, gevÅŸetici derin nefes egzersizi uykuya geçmeyi kolaylaÅŸtırır.

AÄ°le Ä°çÄ° stresÄ° azaltIn: Ailede stresin az olması da iyileÅŸmeyi hızlandırır. Hastalıktan ne kadar çok ÅŸikâyet edilir, suçlayıcı konuÅŸulur ve hasta stresli konuların içine çekilirse iyileÅŸme de o kadar gecikir.

Öz Bakımını Yapabilmeli: Herkesin her gün yaptığı iÅŸleri kendisinin de yapmasını saÄŸlayın. Bunun için uygun ortam hazırlamaya özen gösterin. Üç öÄŸün yemek yemek, düzenli banyo, evi, odayı düzenli tutmak vb.

BÄ°rlÄ°kte yürüyüÅŸ yapIn: Hastanızla birlikte ve ayrı olarak bedensel egzersiz, yapın. Bu, ruh ve beden saÄŸlığını korumanıza yardımcı olur.

HayatI düzenli olmalI: Åžizofrenili hastalarda plan yapma, çalışma, okuma ve iletiÅŸim bozukluklarına yol açmaktadır. Yardımcı olmaya çalışın.

Çevreden Ä°zole olmayIn: Çevreniz ve diÄŸer hastalarla irtibatı kesmeyin. Böylece suçluluk duygusundan kurtulup kendinizi daha iyi hisseder ve hastanızın güçlü ve zayıf yanlarını daha yakından görebilirsiniz.

Åžizofreni hastalarının ailelerinin hastalığı kabullenmesi zaman alıyor. EÄŸer yakınınızda bir ÅŸizofreni hastası varsa, iyileÅŸmesi konusunda ona destek olmanın baÅŸlangıçta çok yorucu olacağını, ancak onu yeniden hayata kazandıracağını unutmayın.

ZAMAN
Farika Teymur Artır - Uzm. Psİkolog